Powiat Pucki w dialogu o przyszłości Pomorskiej Metropolii

Jak będzie działał Związek Metropolitalny, jakie zadania otrzyma i co jego utworzenie może oznaczać dla mieszkańców powiatu puckiego? O tych zagadnieniach rozmawiano 9 września 2026 r. podczas otwartego spotkania informacyjnego w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Pucku.

Spotkanie było częścią cyklu organizowanego przez Stowarzyszenie Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot w powiatach objętych procesem tworzenia Związku Metropolitalnego. Jego celem było przedstawienie mieszkańcom zasad funkcjonowania przyszłej metropolii, zakresu jej kompetencji, sposobu finansowania oraz harmonogramu integracji transportu publicznego.

Gospodarzem wydarzenia był Starosta Pucki Jarosław Białk. Wprowadzenie do rozmowy przedstawili również Magdalena Czarzyńska-Jachim, Prezydentka Sopotu i Przewodnicząca Rady OMGGS, oraz Michał Glaser, Prezes Obszaru Metropolitalnego Gdańsk–Gdynia–Sopot.

Od współpracy samorządów do Związku Metropolitalnego

Jednym z głównych tematów spotkania był formalny tryb utworzenia Związku Metropolitalnego w województwie pomorskim. Przypomniano, że 31 lipca 2026 r. weszła w życie ustawa metropolitalna, otwierając kolejny etap procesu prowadzonego przez pomorskie samorządy od ponad dekady.

Uczestnikom przedstawiono najważniejsze etapy tworzenia związku. Po wejściu ustawy w życie Walne Zebranie Członków OMGGS podjęło 18 sierpnia 2026 r. uchwałę w sprawie przekształcenia stowarzyszenia w związek metropolitalny. Zgodnie z zaprezentowanym harmonogramem kolejnym krokiem będzie skierowanie wniosku do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a następnie wydanie rozporządzenia Rady Ministrów powołującego Związek Metropolitalny.

Podkreślono, że rezultaty utworzenia nowej struktury będą pojawiały się stopniowo. Związek ma stworzyć trwałe ramy współpracy samorządów w sprawach, które wykraczają poza granice pojedynczych gmin i powiatów.

Jak będą podejmowane decyzje?

Przyszły Związek Metropolitalny będzie posiadał dwa organy: Zgromadzenie oraz Zarząd. W Zgromadzeniu zasiądą przedstawiciele gmin i powiatów tworzących metropolię – wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast i starostowie. Każda gmina oraz każdy powiat będą miały jednego delegata.

Zarząd, liczący od trzech do pięciu osób, będzie wybierany przez Zgromadzenie na pięcioletnią kadencję i będzie odpowiadał za wykonywanie podjętych decyzji.

Istotnym elementem systemu ma być zasada podwójnej większości. Przyjęcie uchwały będzie wymagało jednocześnie poparcia delegatów reprezentujących ponad połowę mieszkańców metropolii oraz co najmniej 40 proc. wszystkich delegatów. Mechanizm ten ma równoważyć znaczenie liczby mieszkańców z podmiotowością poszczególnych samorządów.

Podczas spotkania wyraźnie zaznaczono, że Związek Metropolitalny nie będzie organem nadrzędnym wobec gmin i powiatów. Nie będzie mógł uchylać ani zmieniać decyzji lokalnych władz lub uchwał rad. Jego rolą będzie koordynowanie współpracy tam, gdzie działania jednego samorządu nie są wystarczające do skutecznego rozwiązania problemu w skali całego obszaru.

Zadania przyszłej metropolii

Związek Metropolitalny będzie realizował zadania określone bezpośrednio w ustawie. Obejmą one:

• prowadzenie wspólnej polityki rozwoju obszaru metropolitalnego,
• planowanie, integrację i organizację publicznego transportu zbiorowego,
• koordynację planowania przestrzennego na poziomie metropolitalnym,
• ochronę środowiska oraz działania związane z adaptacją do zmian klimatu.

Metropolia będzie mogła zajmować się również dodatkowymi dziedzinami, jeżeli tak zdecydują tworzące ją samorządy. Wśród możliwych obszarów współpracy wskazano naukę i szkolnictwo wyższe, kulturę, odnawialne źródła energii, gospodarkę odpadami oraz tworzenie centrów usług wspólnych.

Finansowanie i kontrola wydatków

Osobną część prezentacji poświęcono finansom Związku Metropolitalnego. Jego dochody mają pochodzić z udziału w podatku PIT, składek członkowskich samorządów, funduszy europejskich i innych środków zagranicznych oraz dotacji celowych z budżetu państwa i funduszy krajowych.

Ustawa przewiduje udział związku w dochodach z PIT w wysokości 0,49 proc. w części dotyczącej mieszkańców gmin należących do związku oraz 0,14 proc. w części dotyczącej mieszkańców powiatów.

Przedstawiono także ustawowe mechanizmy zabezpieczające sposób wydatkowania środków. Co najmniej 40 proc. budżetu przeznaczonego na zadania własne metropolii ma trafiać do gmin, które nie są miastami na prawach powiatu. Koszty administracyjne związku nie będą mogły przekroczyć 5 proc. jego budżetu, co oznacza, że minimum 95 proc. środków powinno służyć realizacji projektów i usług dla mieszkańców.

W ramach Metropolitalnego Funduszu Rozwoju co najmniej 5 proc. środków ma być przeznaczane na współpracę z pomorskimi uczelniami i środowiskiem naukowym.

Wspólny transport i taryfa metropolitalna

Duże zainteresowanie wzbudził temat integracji transportu publicznego. Docelowym rozwiązaniem ma być wspólna taryfa obejmująca komunikację miejską, kolej oraz połączenia przekraczające granice poszczególnych gmin. Oferta ma być dostępna dla wszystkich pasażerów podróżujących po obszarze metropolitalnym, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Zgodnie z przedstawionym harmonogramem w 2027 r. planowane jest powołanie Zarządu Transportu Metropolitalnego, wdrożenie wspólnej taryfy i rozpoczęcie prac nad Metropolitalnym Planem Transportowym. Kolejne lata mają zostać przeznaczone na ujednolicanie systemu transportu publicznego, uchwalenie planu transportowego oraz rozwijanie wspólnej oferty przewozowej.

Eksperci podkreślali, że pełna integracja transportu będzie procesem wymagającym skoordynowania wielu istniejących taryf, ulg, systemów sprzedaży biletów i siatek połączeń.

Pytania mieszkańców powiatu puckiego

Po części prezentacyjnej odbył się panel pytań i odpowiedzi. Do dyspozycji mieszkańców byli przedstawiciele OMGGS odpowiedzialni za kwestie ustrojowe, finansowe, rozwojowe i transportowe: Michał Glaser, Jakub Szlachetko, Maciej Warszakowski, Beata Bona oraz Łukasz Kłos.

Spotkanie umożliwiło bezpośrednią rozmowę o zasadach działania przyszłego związku oraz znaczeniu współpracy metropolitalnej dla powiatu puckiego. Było również okazją do uporządkowania najważniejszych informacji dotyczących kompetencji metropolii, reprezentacji poszczególnych samorządów, finansowania wspólnych przedsięwzięć i planowanej integracji komunikacji publicznej.

Konsultacje społeczne dotyczące przyszłości Metropolii Gdańsk–Gdynia–Sopot trwają do 13 września 2026 r. Opinie można przekazywać za pośrednictwem ankiety internetowej lub w formie papierowej.