Bałtyk ma nowych lokatorów. Czy jest się czego bać?
Bałtyk ociepla się, traci zasolenie i stopniowo zmienia swój skład gatunkowy. W naszym morzu pojawiają się organizmy pochodzące z odległych części świata, a gatunki związane z chłodniejszą wodą mają coraz trudniejsze warunki do życia. Jak może wyglądać Bałtyk za kilkadziesiąt lat?
Od końca XIX i początku XX wieku, gdy rozpoczęto systematyczne obserwacje, do Bałtyku przybyło ponad 200 gatunków obcych. Ich pojawienie się często wywołuje niepokój, jednak prof. Jan Marcin Węsławski, ekolog morski z Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, uspokaja, że w bałtyckich warunkach nowi mieszkańcy zazwyczaj nie powodują trwałych i poważnych szkód.
Bałtyk jest młodym i naturalnie ubogim gatunkowo morzem. Niskie zasolenie sprawia, że wiele typowych organizmów morskich nie może w nim żyć, a słaba konkurencja ułatwia osiedlanie się bardziej odpornym przybyszom. Część z nich trafia tutaj wraz z wodami balastowymi statków lub na ich kadłubach, inne docierają naturalnie przez cieśniny duńskie.
Przykładem jest pochodzący ze wschodniej Azji krab wełnistoręki, którego pojawienie się przed laty przedstawiano jako poważne zagrożenie. Zapowiadane szkody jednak nie nastąpiły, a jego populacja pozostaje dziś niewielka. Podobną drogę przeszły inne gatunki, które po okresie gwałtownego rozwoju stały się częścią bałtyckiego ekosystemu.
Jak zmieni się nasze morze?
Coraz cieplejsze i mniej słone wody oznaczają trudniejsze warunki dla dorsza oraz innych gatunków zimnolubnych. Jednocześnie w Bałtyku może przybywać ryb kojarzonych obecnie głównie z wodami słodkimi, takich jak szczupaki, sandacze czy bolenie. Możliwe jest również częstsze występowanie silniej parzących meduz.
Bałtyk przyszłości będzie więc innym morzem niż to, które znali nasi rodzice i dziadkowie. Zachodzących procesów nie da się w pełni kontrolować, dlatego tak ważne są regularne obserwacje, badania oraz rzetelne informowanie o zmianach zachodzących w morskim środowisku.
Zachęcamy do przeczytania rozmowy z prof. Janem Marcinem Węsławskim opublikowanej na portalu popularnonaukowym Academia PAN. Naukowiec wyjaśnia w niej, skąd biorą się nowi mieszkańcy Bałtyku, dlaczego ich obecność nie zawsze oznacza zagrożenie oraz jak nasze morze może wyglądać za kilkadziesiąt lat.
Źródło: Academia PAN – „Morze w przebudowie. Kto wprowadził się do Bałtyku?”
- to dla Ciebie staramy się być najlepsi, a Twoje zdanie bardzo nam w tym pomoże!